લોહરી

ક્યારે આવે છે

૧૩ જાન્યુઆરી, મકરસંક્રાંતિના આગલા દિવસે. તે સૌર પંચાંગ સાથે બંધાયેલી હોવાથી લગભગ દર વર્ષે આ જ તારીખે આવે છે.

ફલા પંચાંગ તમારા પોતાના શહેર માટે ચોક્કસ દિવસ કહે છે; ઉપરના ચંદ્ર અને સૂર્યના નિયમો જ તે ગણતરી માટે વાપરે છે.

કથા

લોહરી પંજાબના વર્ષનું સૌથી ઠંડું પખવાડિયું પૂરું કરે છે અને શેરડીનો પાક ઘરે આવ્યાની નિશાની છે. તેની બીજી રાત માઘી, મહા મહિનાનો પહેલો દિવસ, અને ત્યાંથી દિવસ મોટા થવા લાગે છે.

આ રાતનાં ગીત દુલ્લા ભટ્ટીનાં છે, સોળમી સદીનો એ પંજાબી જમીનદાર જેણે અકબરના અધિકારીઓના કાફલા લૂંટ્યા અને એ પૈસાથી નહીં તો વેચાઈ ગઈ હોત એવી ગરીબ છોકરીઓનાં લગ્ન કરાવ્યાં. બાળકો ઘરે ઘરે જઈને તેની કથા ગાય છે અને તેમને મીઠાઈ, ગોળ અને થોડા પૈસા મળે છે.

લગ્ન પછીની કે બાળક જન્મ્યા પછીની પહેલી લોહરી ઘર સૌથી મોટી કરે છે, અને એવા ઘર પાસેથી આખી શેરીને જમાડવાની અપેક્ષા હોય છે.

દિવસ કેવી રીતે ઊજવાય છે

• સાંજ ઢળતાં આંગણે કે શેરીમાં હોળી સળગે છે, અને પરિવાર તેની આસપાસ ફરતાં મમરા, તલ, ગોળ, સીંગ અને રેવડી તેમાં નાખે છે.
• બાળકો બપોરભર પડોશીઓ પાસેથી પોતાની લોહરી ભેગી કરે છે, દરેક બારણે દુલ્લા ભટ્ટીની પંક્તિઓ ગાતાં.
• ઢોલ પર આગની આસપાસ ભાંગડા અને ગિદ્ધા, પુરુષોનાં અને સ્ત્રીઓનાં અલગ કૂંડાળાં.
• ભોજન સરસોં દા સાગ અને મક્કી દી રોટી, અને પછી ખીર કે ગોળની ખીર.
• પંજાબ, હરિયાણા, હિમાચલ અને જમ્મુમાં હિન્દુ અને શીખ બંને ઘરોમાં સરખી, અને જ્યાં જ્યાં પંજાબીઓ વસ્યા છે ત્યાં.

વધુ લણણીના તહેવારો