धनत्रयोदशी

कधी येतो

कार्तिक वद्य त्रयोदशी, दिवाळीच्या दोन दिवस आधी, ऑक्टोबर किंवा नोव्हेंबरमध्ये. पाच दिवसांचा सण याने सुरू होतो.

फला पंचांग तुमच्या स्वतःच्या शहरासाठी नेमका दिवस सांगते; वरचे चांद्र आणि सौर नियम हेच ते गणितासाठी वापरते.

कथा

धन म्हणजे संपत्ती आणि तेरस म्हणजे तेरावा दिवस. हा देवांचा वैद्य धन्वंतरी याचाही वाढदिवस, जो समुद्रमंथनातून अमृतकलश घेऊन बाहेर आला. भारताचा राष्ट्रीय आयुर्वेद दिन याच दिवशी ठरवला आहे.

मुलांना सांगितली जाणारी कथा राजा हिमाच्या मुलाची, ज्याचा लग्नाच्या चौथ्या दिवशी सर्पदंशाने मृत्यू ठरलेला होता. त्याच्या पत्नीने दारात सोन्याचांदीचा ढीग रचला, चहूबाजूंनी दिवे लावले आणि रात्रभर गाणी गायली. यम सापाच्या रूपात आला, धातूच्या झळाळीने दिपला आणि गाणी ऐकत थांबला, आणि पहाटे शिकार न करता निघून गेला. यमासाठीचा दिवा आजही घराबाहेर ठेवला जातो.

दिवस कसा साजरा होतो

• धातू घेतली जाते: निदान स्टील, पितळ किंवा चांदीचे भांडे, आणि जमेल त्यांनी सोन्याचांदीची नाणी, कारण आज घरी आणलेली नवी धातू लक्ष्मीला बोलावते असे मानतात.
• दारात दिवा (यमदीप) लावून रात्रभर दक्षिणेकडे तोंड करून ठेवला जातो, घरात अकाली मृत्यू नसलेल्या वर्षासाठी.
• आरोग्यासाठी धन्वंतरीची पूजा; संपत्तीसाठी लक्ष्मी आणि देवांचा खजिनदार कुबेर यांची.
• बाजार मध्यरात्रीनंतरही उघडे राहतात; भारतात सोने आणि उपकरणांच्या विक्रीचा हा वर्षातला सर्वात मोठा एक दिवस.

आणखी दिव्यांचे सण