কাহিনী
এই উপত্যকাৰ দশেৰাত ৰাৱণ নাইকিয়া। প্ৰথম দিনা একোৱে নপুৰে আৰু কোনো প্ৰতিমূৰ্তিও নসজায়; তাৰ সলনি যিটো হয়, সেয়া দেৱতাসকলৰ এখন সমাৱেশ।
সোঁতৰ শতিকাত অযোধ্যাৰ পৰা অনা ৰামৰ মূৰ্তি ৰঘুনাথজীয়েই এই উপত্যকাৰ প্ৰধান দেৱতা; প্ৰায়শ্চিত্ত হিচাপে ৰজা জগত সিঙে তেওঁক প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। কুলুৰ গাঁৱৰ দেৱতাসকল — দুশতকৈও অধিক, প্ৰত্যেকৰে নিজা পালনা, নিজা বাদ্যকাৰ আৰু দেৱতাৰ হৈ কোৱা নিজা গূৰ — নিজৰ নিজৰ গাঁৱৰ পৰা ধালপুৰ পথাৰলৈ নামি আহি তেওঁৰ আগত হাজিৰা দিয়ে।
পালনাবোৰ কাপোৰ আৰু ৰূপৰ মুখাৰে ঢকা, গাঁৱৰ পুৰুষে কান্ধত তুলি আনে; কোনোবাই দুই-তিনি দিন খোজ কাঢ়িহে আহি পায়। দেৱতাসকলে পথাৰত ইজনে সিজনক লগ ধৰে, আৰু কোন ক'ত বহিব, কোনে কাক লগ ধৰিবলৈ যাব — সেই ক্ৰম পৰ্বটোতকৈয়ো পুৰণি।