रथसप्तमी

कधी येतो

माघ शुद्ध पक्षातली सप्तमी, जानेवारीअखेर किंवा फेब्रुवारीत.

फला पंचांग तुमच्या स्वतःच्या शहरासाठी नेमका दिवस सांगते; वरचे चांद्र आणि सौर नियम हेच ते गणितासाठी वापरते.

कथा

सूर्याच्या रथाला एक चाक, सात घोडे आणि पाय नसलेला सारथी आहे, आणि आज तो उत्तरेकडे वळतो. सात घोडे कोणी सात रंग वाचतात, कोणी आठवड्याचे सात दिवस, कोणी वैदिक छंदांचे सात प्रकार.

हा दिवस सूर्याचा वाढदिवस म्हणून आणि वर्षाच्या उष्ण अर्ध्या भागाचा खरा आरंभ म्हणून पाळला जातो — मकरसंक्रांत हे खगोलीय वळण, रथसप्तमी हे विधीचे वळण.

हिला अचला सप्तमी असेही म्हणतात, अढळ सातवा दिवस; आज सूर्योदयाला केलेले स्नान अनेक स्नानांइतके मानले जाते.

दिवस कसा साजरा होतो

• पहिल्या किरणासोबत स्नान, आणि डोके, खांदे, गुडघे व पाय यांवर रुईची सात पाने — प्रत्येक घोड्यासाठी एक.
• उघड्यावर नव्या मातीच्या चुलीवर थोडी खीर करून उगवत्या सूर्याला अर्पण करतात.
• तिरुमलात पहाटेपासून संध्याकाळपर्यंत देव सात वेगवेगळ्या वाहनांवरून बाहेर काढला जातो; संपूर्ण संच वर्षातून याच एका दिवशी दिसतो.
• दारात रथाच्या आकाराची रांगोळी काढून त्यात दिवे ठेवतात.

आणखी सूर्याची संक्रमणे