वल्हांडण (पेसाह)

कधी येतो

निसान महिन्याच्या पंधराव्या दिवसापासून सात दिवस (इस्राएलबाहेर आठ), वसंताच्या पहिल्या महिन्याची पौर्णिमा, मार्चअखेर किंवा एप्रिलमध्ये. सेदर पहिल्या रात्री, आणि इस्राएलबाहेर दुसऱ्याही रात्री.

फला पंचांग तुमच्या स्वतःच्या शहरासाठी नेमका दिवस सांगते; वरचे चांद्र आणि सौर नियम हेच ते गणितासाठी वापरते.

कथा

निर्गम: इस्राएली लोक इजिप्तमध्ये गुलाम होते, मोशेने त्यांच्या सुटकेची मागणी केली, आणि देवाने फिरऔनवर दहा पीडा पाठवल्या — शेवटची प्रत्येक प्रथम पुत्राचा मृत्यू. इस्राएलींनी कोकराच्या रक्ताने आपल्या दाराचे खांब रंगवले आणि संहारक त्यांच्या घरांवरून पुढे गेला; तेच या सणाचे नाव. ते इतक्या घाईने निघाले की भाकरीला फुगायला वेळ मिळाला नाही, आणि त्याच्या स्मरणार्थ आठवडाभर सपाट मात्झा खाल्ली जाते.

सेदर (म्हणजे क्रम) हे पहिल्या रात्रीचे कौटुंबिक भोजन, हग्गादा या पुस्तकाभोवती रचलेले — जे कथा अशी सांगते की प्रत्येक पिढीला वाटावे आपणच इजिप्तमधून बाहेर पडलो. सर्वात लहान चार प्रश्न विचारतो, चार पेले द्राक्षारस प्यायला जातो, आणि एलियासाठी दार उघडले जाते.

दिवस कसा साजरा होतो

• आधीच्या दिवसांत घरातून फुगवणाऱ्या पदार्थाचा (हामेत्झ) प्रत्येक कण काढला जातो, शेवटच्या रात्री मेणबत्तीच्या उजेडात शोध आणि सकाळी जाळणे.
• सेदरचे ताट: कोकराचे हाड, भाजलेले अंडे, कडू पाला (मारोर), हारोसेत (सफरचंद, सुकामेवा आणि द्राक्षारसाचा लेप — गुलामगिरीच्या चुन्यासाठी), कर्पास (अश्रूंसाठी खाऱ्या पाण्यात बुडवलेली हिरवी पाने), आणि तीन मात्झा.
• अफिकोमन — मुलांनी शोधून परत विकत घ्यावी म्हणून लपवलेला मात्झाचा तुकडा — जेवणाची सांगता करतो.
• आठवडाभर फुगवलेले काही नाही: भाकरीच्या जागी मात्झा, आणि जेरुसलेमच्या पश्चिम भिंतीजवळ मधल्या दिवसांत हजारोंसमोर याजकांचा आशीर्वाद.

पानात काय

अश्केनाझी घरांत सगळ्या रूपांत मात्झा, मात्झा बॉल सूप, गेफिल्ते मासा, ब्रिस्केट आणि हारोसेत; मिझ्राही व सेफार्दी परंपरांत कोकरू, भात आणि खजुराचे हारोसेत.

आणखी पवित्र दिवस