అనంత చతుర్దశి

ఎప్పుడు వస్తుంది

భాద్రపద శుక్ల పక్ష చతుర్దశి, ఆగస్టు చివర్లో లేదా సెప్టెంబర్‌లో. చవితి నాడు మొదలైన గణేశ ఉత్సవానికి ఇది పదో రోజు, చివరి రోజు.

ఫల పంచాంగం మీ సొంత ఊరికి సరైన రోజు చెబుతుంది; పైన ఉన్న చాంద్ర, సౌర నియమాలే అది లెక్కకు వాడేవి.

కథ

అనంతుడు అంటే అంతం లేనివాడు. లెక్కలేని చుట్టలున్న శేషుడిపై పవళించిన విష్ణువుది ఈ రోజు. ఆంధ్రలోనూ కర్ణాటకలోనూ ఆయనే అనంతపద్మనాభుడు — తిరువనంతపురం శ్రీ పద్మనాభస్వామి కూడా అదే రూపం.

ఈ వ్రతాన్ని మహాభారతం పాండవులకు ఇస్తుంది. అడవుల్లో ఉన్న ఏళ్ళలో దీన్ని చేయమని కృష్ణుడు ధర్మరాజుకి చెప్పాడు, తర్వాత వాళ్ళు రాజ్యం తిరిగి పొందారు. దారంలోని పద్నాలుగు ముడులు పద్నాలుగు లోకాలకు గుర్తు; ఇంకో కథనం ప్రకారం పద్నాలుగేళ్ళ వనవాసానికి.

ఒకే రోజు రెండు ఆచారాలు ఉన్నాయి, అవి ఒకదానితో ఒకటి పోటీపడవు: వైష్ణవ ఇల్లు దారం కడుతుంది, మహారాష్ట్ర గణేశ మండళ్ళు విగ్రహాలను నీటికి తీసుకెళ్తాయి. చవితి నాడు వచ్చిన స్వామి చతుర్దశి నాడు వెళ్తాడు, ఇంట్లోవాళ్ళు ఒకే మాట అంటారు — వచ్చే ఏడాది మళ్ళీ రా, ఆలస్యం చేయకు.

ఆ రోజు ఎలా జరుపుకుంటారు

• పసుపు రాసిన పద్నాలుగు ముడుల అనంత సూత్రాన్ని మగవాళ్ళు కుడి చేతికి, ఆడవాళ్ళు ఎడమ చేతికి కట్టుకుని, తెగిపోయే దాకా ఉంచుకుంటారు.
• దర్భల మీద పడుకోబెట్టిన విష్ణు ప్రతిమ ముందు అన్నీ పద్నాలుగే సమర్పిస్తారు: పద్నాలుగు రకాల పండ్లు, పద్నాలుగు దీపాలు, పద్నాలుగు తీపి పూరీలు.
• మహారాష్ట్రలోనూ గోవాలోనూ గణేశ విగ్రహాలను డప్పులతో రంగులతో ఊరేగింపుగా సముద్రానికో నదికో చెరువుకో తీసుకెళ్ళి, రోజు చివర నిమజ్జనం చేస్తారు.
• దిగంబర జైనుల లెక్కలో ఇదే రోజు పర్యుషణ చివరి రోజు — ఉపవాసం, క్షమాపణ కోరుకునే రోజు.

మరిన్ని పవిత్ర దినాలు