କାହାଣୀ
କେରଳର ଅସୁର ରାଜା ମହାବଳି ଏତେ ନ୍ୟାୟପରାୟଣ ଓ ଏତେ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ ଯେ ଦେବତାମାନେ ଈର୍ଷା କଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ବାମନ ରୂପରେ ଆସି ତିନି ପାଦ ଜମି ମାଗିଲେ; ରାଜା ଦେଇଦେଲେ, ଆଉ ବାମନ ଏତେ ବଢ଼ିଗଲେ ଯେ ଦୁଇ ପାଦରେ ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ଢାଙ୍କି ଗଲା। ତୃତୀୟ ପାଦ ପାଇଁ ରାଜା ନିଜ ମୁଣ୍ଡ ଆଗେଇ ଦେଲେ ଆଉ ପାତାଳକୁ ଚାପି ଦିଆଗଲେ। ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ମାଗ ଥିଲା — ବର୍ଷକୁ ଥରେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିବେ; ଓଣମ ହିଁ ସେହି ଆସିବା: ଘର ସଜାଯାଏ ଆଉ ଥାଳି ପଡ଼େ, ଯେପରି ସେ ଯେମିତି ଛାଡ଼ି ଯାଇଥିଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ସେମିତି ଖୁସିରେ ପାଆନ୍ତି।
ଏହା ଅମଳ ମଧ୍ୟ — ବର୍ଷା ଋତୁର ଶେଷ ଆଉ ବର୍ଷର ପ୍ରଥମ ଚାଉଳ — ଆଉ ଧର୍ମ ନ ଦେଖି ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାଲାୟାଲୀ ଏହା ପାଳନ୍ତି। କେରଳ ସରକାର ଏହାକୁ ରାଜ୍ୟ ପର୍ବ ଭାବେ ଚଳାନ୍ତି, ତିରୁବନନ୍ତପୁରମରେ ସପ୍ତାହେ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସହିତ।
ଯେଉଁଠି ମାଲାୟାଲୀମାନେ ରୁହନ୍ତି ସେଠାରେ ଦିନଟି ପାଖର ରବିବାରରେ କଦଳୀ ପତ୍ରରେ ଓଣ ସଦ୍ୟା ପରସାଯାଏ: ଦୁବାଇରେ, ସାରା ଉପସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଲଣ୍ଡନ ଓ ନ୍ୟୁଜର୍ସିରେ ହଲ ବର୍ଷକ ଆଗରୁ ବୁକ୍ ହୋଇଯାଏ।