लाबा

कधी येतो

बाराव्या चांद्र महिन्याचा आठवा दिवस, जानेवारीत, चांद्र नववर्षाच्या सुमारे तीन आठवडे आधी. यानेच त्या सणाची तयारी सुरू होते.

फला पंचांग तुमच्या स्वतःच्या शहरासाठी नेमका दिवस सांगते; वरचे चांद्र आणि सौर नियम हेच ते गणितासाठी वापरते.

कथा

ला म्हणजे शेतीच्या वर्षाच्या शेवटी पूर्वजांना आणि घरातल्या देवतांना दिला जाणारा हिवाळी बळी — बाराव्या चांद्र महिन्याला आजही त्याच कारणाने ला महिना म्हणतात.

बौद्ध धर्माने या तारखेला दुसरे कारण दिले. सहा वर्षांच्या कठोर तपाने हाडांचा सांगाडा झालेल्या बुद्धाने एका गावातल्या मुलीकडून दुधाच्या भाताचे भांडे घेऊन खाल्ले, आणि त्याच रात्री ज्ञान मिळवले. त्याच भांड्यासाठी आज मंदिरे खिचडी वाटतात.

खरे तर ती खिचडीच हा सण आहे. आठ किंवा अधिक धान्ये, डाळी, बिया आणि सुकी फळे रात्रभर मंद आचेवर शिजतात, आणि त्यात किती जिन्नस पडले हा स्थानिक अभिमानाचा विषय.

दिवस कसा साजरा होतो

• घरी लाबा खिचडी करून दुपारच्या आत शेजाऱ्यांपर्यंत नेणे — नियम तोच आहे, ती त्यांच्यापर्यंत गरमच पोहोचली पाहिजे.
• मंदिरे मोठ्या कढयांत शिजवतात आणि लोक पहाटेच्या आधीपासून रांग लावतात; बीजिंगचे लामा मंदिर त्यांत सर्वात मोठे.
• याच दिवशी लसूण व्हिनेगरमध्ये घातला जातो, जो नववर्षापर्यंत हिरवा होतो आणि तेव्हा डंपलिंगसोबत खाल्ला जातो.
• जपानी झेन हीच तारीख रोहात्सू म्हणून पाळतो: आठवडाभराची तीव्र साधना, जी आठव्या दिवशी सकाळी संपते.

आणखी पवित्र दिवस