कथा
सिद्धार्थ गौतम बोधगयेला पिंपळाखाली बसले आणि दुःख व त्याचा अंत समजल्याशिवाय उठणार नाही असा निश्चय केला. रात्रभर माराने प्रलोभने आणि भीती पाठवली; तिथे बसण्याच्या आपल्या हक्काची साक्ष म्हणून त्यांनी भूमीला स्पर्श केला; आणि पहाटे, प्रभाततारा पाहून, ते जागे झाले आणि बुद्ध झाले. तो वृक्ष म्हणजे बोधिवृक्ष, आणि त्याचे वंशज बोधगयेला व श्रीलंकेतल्या अनुराधापुरात वाढतात.
थेरवाद बौद्ध हे ज्ञान जन्म व महापरिनिर्वाणासोबत मे महिन्यात वेसाकला पाळतात. पूर्व आशियाच्या महायान परंपरा ते बाराव्या महिन्यात स्वतंत्र दिवशी पाळतात; जपानमध्ये तो जोदो-ए, झेन मठांत रोहात्सूचा शेवट — पहाटेपूर्वीपासून रात्री उशिरापर्यंत ध्यानाचा एक आठवडा, जो आठव्या दिवशी सकाळी संपतो.
