← सगळे सण

हिनामात्सुरी (बाहुली उत्सव)

हिनामात्सुरी (बाहुली उत्सव)

तीन मार्च, मुलींसाठी ठेवलेला बाहुल्यांचा सण. फेब्रुवारीभर हेइआन दरबारी पोशाखातील बाहुल्या पायऱ्यांवर मांडलेल्या असतात आणि त्याच दिवशी लगेच उचलून ठेवल्या जातात; तशाच राहिल्या तर मुलीचे लग्न लांबते, अशी समजूत. चिराशी-झुशी, शिंपल्यांचे सूप आणि हिशी-मोची खाल्ले जातात.

कधी येतो

दरवर्षी तीन मार्च. काही भाग जुनी चांद्र तिथी धरून एक महिन्याने तीन एप्रिलला साजरा करतात, जेव्हा या दिवसाला नाव देणारी पीचची झाडे खरोखर फुलतात.

फला पंचांग तुमच्या स्वतःच्या शहरासाठी नेमका दिवस सांगते; वरचे चांद्र आणि सौर नियम हेच ते गणितासाठी वापरते.

कथा

हा दिवस मोमो नो सेक्कू, पीच सण म्हणून सुरू झाला — चीनमधून आलेल्या पाच ऋतु-सणांपैकी एक. कागदी बाहुल्या अंगावरून फिरवून दुर्दैव त्यांच्यात उतरवले जाई आणि नदीत सोडले जाई; काही ठिकाणी आजही नागाशी-बिना म्हणून तशाच सोडतात.

एदो काळात बाहुल्या वाहणे थांबवून घरात राहू लागल्या आणि हेइआन पोशाखातील सम्राट-सम्राज्ञी व त्यांच्या दरबाराची पायऱ्यांची मांडणी बनल्या. मुलीच्या पहिल्या वर्षी आजी-आजोबा पहिला संच देतात, आणि त्यानंतर दर फेब्रुवारीत तो बाहेर येतो.

मांडणी लवकर होते आणि लगेच उतरते. दिवस उलटूनही मांडलेली राहिली तर मुलीचे लग्न लांबते असे म्हणतात; बाकी काहीही असो, हा एक नियम प्रत्येक कुटुंब पाळते.

दिवस कसा साजरा होतो

  • फेब्रुवारीच्या मध्यापासून लाल कापडाने झाकलेल्या पायऱ्यांवर हिना बाहुल्या: वर राजदांपत्य, मग तीन दरबारी स्त्रिया, पाच वादक, दोन मंत्री, तीन सेवक आणि लहान आकारात घरातील सामान.
  • चिराशी-झुशी, शिंपल्यांचे स्वच्छ सूप, गुलाबी-पांढरी-हिरवी हिशी-मोची आणि हिना-अरारे; मुलांसाठी पांढरी गोड साके.
  • ऋतू आणि नावासाठी घरात पीचची फुले.
  • तीन तारखेच्या संध्याकाळी, किंवा त्यानंतरच्या पहिल्या कोरड्या दिवशी, सगळी मांडणी आवरून ठेवली जाते.

आणखी कौटुंबिक नाती

फला पंचांग हा दिवस तुमच्या स्वतःच्या शहरात कधी येतो ते दाखवते — सूर्योदय, तिथी आणि पाचही अंगे, पृथ्वीवर कुठेही. पंचांग कसे चालते ते पाहा →