कथा
हा दिवस मृत्यूची देवता यम आणि त्याची बहीण यमुना नदी यांचा. तिने त्याला घरी बोलावून जेवू घातले, आणि तो इतका प्रसन्न झाला की वर दिला: जो भाऊ आज बहिणीच्या घरी जेवेल आणि तिच्या हातचा टिळा घेईल त्याला मृत्यूचे भय राहणार नाही. म्हणूनच या दिवसाचे जुने नाव यम द्वितीया.
दुसरी कथा हा दिवस कृष्णाला देते, जो नरकासुराला मारून बहीण सुभद्रेला भेटायला गेला आणि तिने दिवा, माळ व टिळ्याने त्याचे स्वागत केले.
रक्षाबंधनात भाऊ रक्षणाचे वचन देतो; भाऊबीजेत तो बहिणीच्या घरी पाहुणा म्हणून येतो. भेट कोणत्या दिशेने होते, हाच या दिवसाचा मुद्दा.