കഥ
വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകം വൈകുണ്ഠം; അതിന്റെ വടക്കേ വാതിൽ ഈ ഒരു ദിവസം തുറന്നിരിക്കുമെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. അത്തരമൊരു വാതിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ — ശ്രീരംഗത്തെ പരമപദ വാശൽ, തിരുമലയിലെ വൈകുണ്ഠ ദ്വാരം — അതിരാവിലെ അതു തുറന്ന് വരിയെ കടത്തിവിടുന്നു.
പദ്മപുരാണം ഈ ദിവസത്തിന് ഒരു രൂപം നൽകുന്നു: വിഷ്ണുവിൽനിന്നു പിറന്ന ഒരു കന്യക, മുരൻ എന്ന അസുരൻ ഉറങ്ങുമ്പോൾ അവനെ തോൽപ്പിച്ചവൾ; അവളുടെ ദിവസത്തിൽ വ്രതമെടുക്കുന്നവർ ചെയ്തതിൽനിന്നു മുക്തരാകുമെന്ന വരം ലഭിച്ചവൾ. അവളുടെ പേരാണ് ഏകാദശി; ഓരോ പക്ഷത്തിന്റെയും പതിനൊന്നാം ദിവസം അവളുടേതാണ്, ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ഏറ്റവും വലുതെന്നു പറയുന്നത് ഇതിനെയാണ്.
തെലുങ്കർ ഇതിനെ മുക്കോടി ഏകാദശി എന്നു വിളിക്കുന്നു — അന്ന് മുപ്പതു ദശലക്ഷം ദേവന്മാർ ഭൂമിയിലിറങ്ങുമെന്നു പറയുന്നതിനാൽ. കേരളത്തിൽ വലിയ ദിവസം ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിയാണ്, അവിടത്തെ കൃഷ്ണക്ഷേത്രത്തിൽ.