ಕುಲು ದಸರಾ

ಯಾವಾಗ ಬರುತ್ತದೆ

ವಿಜಯದಶಮಿಯಿಂದ ಏಳು ದಿನ, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ. ಆಶ್ವಯುಜ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಸ್ವಲ್ಪ ನಂತರ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

ಫಲ ಪಂಚಾಂಗ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಊರಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ದಿನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಮೇಲಿನ ಚಾಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೌರ ನಿಯಮಗಳನ್ನೇ ಅದು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತದೆ.

ಕಥೆ

ಈ ಕಣಿವೆಯ ದಸರಾದಲ್ಲಿ ರಾವಣನಿಲ್ಲ. ಮೊದಲ ದಿನ ಏನನ್ನೂ ಸುಡುವುದಿಲ್ಲ, ಪ್ರತಿಕೃತಿಯನ್ನೂ ಕಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ನಡೆಯುವುದು ದೇವತೆಗಳ ಸಮಾಗಮ.

ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಿಂದ ತಂದ ರಾಮನ ಮೂರ್ತಿಯಾದ ರಘುನಾಥ್‌ಜಿಯೇ ಕಣಿವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ದೇವರು; ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗಿ ರಾಜಾ ಜಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ. ಕುಲುವಿನ ಊರ ದೇವತೆಗಳು — ಇನ್ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು, ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ, ತನ್ನದೇ ವಾದ್ಯದವರು, ದೇವತೆಯ ಪರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ತನ್ನದೇ ಗೂರ್ — ತಮ್ಮ ಊರುಗಳಿಂದ ಧಾಲ್‌ಪುರ ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಇಳಿದುಬಂದು ಅವರ ಬಳಿ ಹಾಜರಾಗುತ್ತವೆ.

ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಗಳು ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಮುಖವಾಡಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತವೆ, ಊರ ಗಂಡಸರು ಅವನ್ನು ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವರು ಎರಡು ಮೂರು ದಿನ ನಡೆದೇ ಬರುತ್ತಾರೆ. ದೇವತೆಗಳು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ, ಯಾರು ಎಲ್ಲಿ ಕೂರಬೇಕು, ಯಾರು ಯಾರನ್ನು ಕಾಣಹೋಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಹಬ್ಬಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹಳೆಯ ಕ್ರಮ.

ದಿನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ

• ಮೊದಲ ದಿನ ರಘುನಾಥ್‌ಜಿಯ ರಥವನ್ನು ಹಗ್ಗಗಳಿಂದ ಮೈದಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಎಳೆಯುತ್ತಾರೆ, ಸುತ್ತಲೂ ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಹಗ್ಗದ ಮೇಲೆ ಕೈ ಇಡುವುದೇ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವುದರ ಅರ್ಥ.
• ದೇವತೆಗಳು ವಾರವಿಡೀ ಮೈದಾನದಲ್ಲೇ ಬೀಡುಬಿಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಸುತ್ತ ಬೆಳೆಯುವ ಜಾತ್ರೆ ಕಣಿವೆಯ ವರ್ಷದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂತೆ.
• ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿ ಕಣಿವೆಯ ಸ್ವಂತ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ, 2017ರಿಂದ ಅವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ಉತ್ಸವವೂ.
• ಕೊನೆಯ ದಿನ ದೇವತೆಗಳು ಬಿಯಾಸ್ ನದಿಯ ದಂಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ, ಮುಳ್ಳು ಹುಲ್ಲಿನ ರಾಶಿಯನ್ನು ಲಂಕಾ ದಹನವಾಗಿ ಸುಡುತ್ತಾರೆ, ರಘುನಾಥ್‌ಜಿ ಸುಲ್ತಾನ್‌ಪುರದ ತಮ್ಮ ಗುಡಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಾರೆ.

ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಏನು

ಧಾಮ್, ಕಣಿವೆಯ ಸ್ವಂತ ಕುಳಿತು ಉಣ್ಣುವ ಊಟ, ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸುವವರೇ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿದ ಬೋಟಿಗಳು: ಅನ್ನ, ಮೊಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಡಲೆಯ ಮಾದ್ರಾ, ಖಟ್ಟಾ, ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿಯ ಸಿಹಿ ಅನ್ನ.

ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಜಯ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿ