ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ

ಯಾವಾಗ ಬರುತ್ತದೆ

ಆಶ್ವಯುಜ ಶುಕ್ಲ ಷಷ್ಠಿಯಿಂದ ದಶಮಿಯವರೆಗೆ ಐದು ದಿನ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ. ನವರಾತ್ರಿ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ ಅದರ ಆರನೆಯ ರಾತ್ರಿಗೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ.

ಫಲ ಪಂಚಾಂಗ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಊರಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ದಿನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಮೇಲಿನ ಚಾಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೌರ ನಿಯಮಗಳನ್ನೇ ಅದು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತದೆ.

ಕಥೆ

ದೇವಿ ತವರಿಗೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ. ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಅವಳು ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ — ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಸರಸ್ವತಿ, ಗಣೇಶ, ಕಾರ್ತಿಕೇಯ — ಐದು ದಿನಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮನ ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಮಗಳು; ಹತ್ತನೆಯ ದಿನ ಅವಳ ಹೊರಡುವಿಕೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಕೊನೆಯ ದಿನ ಗೆಲುವಲ್ಲ, ಅಗಲಿಕೆ.

ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಹೊಸದಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಹುಲ್ಲು ಬಿದಿರಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ನದಿಯ ಮಣ್ಣು ಹಚ್ಚಿ; ಆ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಿಡಿ ವೇಶ್ಯೆಯ ಮನೆಯ ಹೊಸ್ತಿಲಿನದು, ಅವಳ ಕೈಯಿಂದಲೇ ಕೊಟ್ಟದ್ದು ಇರಬೇಕೆಂಬುದು ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಮಹಾಲಯದ ನಸುಕಿನಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಕಲಾವಿದ ಅವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡದೆಯೇ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ.

ರಾವಣನೊಡನೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ರಾಮ ಕಾಲವಲ್ಲದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಅದಕ್ಕೇ ಶರತ್ಕಾಲದ ಪೂಜೆಗೆ ಅಕಾಲ ಬೋಧನ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕೋಲ್ಕತಾದ ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ 2021ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿತು, ಆ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಹಬ್ಬ.

ದಿನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ

• ಷಷ್ಠಿಯಂದು ಬೋಧನ್: ದೇವಿಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿ ಮುಖದ ತೆರೆ ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ, ಪೆಂಡಾಲುಗಳು ತೆರೆಯುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ದೇವಸ್ಥಾನದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡವು, ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಹೊಸ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿ ವಾರದೊಳಗೇ ಬಿಚ್ಚುತ್ತಾರೆ.
• ಸಪ್ತಮಿಯ ನಸುಕಿನಲ್ಲಿ ನವಪತ್ರಿಕಾ: ಬಾಳೆದಿಂಡಿನೊಂದಿಗೆ ಒಂಬತ್ತು ಗಿಡಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಕೆಂಪಂಚಿನ ಸೀರೆಯುಡಿಸಿ, ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ ಗಣೇಶನ ಪಕ್ಕ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ — ಅದಕ್ಕೇ ಅವಳನ್ನು ಅವನ ಹೆಂಡತಿ, ಕೊಲಾ ಬೌ, ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
• ಅಷ್ಟಮಿ ನವಮಿ ಸೇರುವಲ್ಲಿ ಸಂಧಿ ಪೂಜೆ: ಆ ನಲವತ್ತೆಂಟು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ 108 ದೀಪ ಮತ್ತು 108 ತಾವರೆ, ದೇವಿ ಚಂಡ ಮುಂಡರನ್ನು ಕೊಂದ ಕ್ಷಣ ಅದು. ಅದೇ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕುಮಾರಿ ಪೂಜೆ — ಒಬ್ಬ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ದೇವಿಯೆಂದು ಪೂಜಿಸುವುದು — ಬೇಲೂರು ಮಠದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
• ಐದೂ ದಿನ ಢಾಕ್ ಮದ್ದಳೆ ಮೊಳಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ, ಪ್ರತಿಮೆಯ ಮುಂದೆ ಧುನುಚಿ ನೃತ್ಯ — ತೆಂಗಿನ ನಾರು ಕರ್ಪೂರ ಉರಿಯುವ ಧೂಪದ ಪಾತ್ರೆ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಲವರು ಹಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಿ.
• ದಶಮಿಯಂದು ಮುತ್ತೈದೆಯರು ದೇವಿಗೆ ಸಿಹಿ ತಿನ್ನಿಸಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಸಿಂಧೂರ ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ (ಸಿಂಧೂರ್ ಖೇಲಾ), ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ನದಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ, ಆಮೇಲಿನ ದಿನಗಳ ಶುಭಾಶಯ ಶುಭೋ ಬಿಜಯಾ.

ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಏನು

ಪೆಂಡಾಲಿನ ಭೋಗ್ — ಖಿಚುಡಿ, ಲಬ್ಡಾ, ಚಟ್ನಿ. ಐದೂ ದಿನ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ತಿನ್ನುವುದೇ: ಕಾಠಿ ರೋಲ್, ಬಿರಿಯಾನಿ, ಫುಚ್ಕಾ. ಬಿಜಯಾದ ಸಿಹಿಗಳು — ನಾಡು, ಸಿಂಗಾಡಾ, ಸಂದೇಶ್ — ಹೋದ ಪ್ರತಿ ಮನೆಗೂ ಒಯ್ಯುತ್ತಾರೆ.

ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಜಯ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿ