లోహ్రీ

ఎప్పుడు వస్తుంది

జనవరి పదమూడు, మకర సంక్రాంతికి ముందు రోజు. ఇది సౌరమానానికి ముడిపడి ఉంది కాబట్టి దాదాపు ప్రతి ఏడాదీ ఇదే తేదీన వస్తుంది.

ఫల పంచాంగం మీ సొంత ఊరికి సరైన రోజు చెబుతుంది; పైన ఉన్న చాంద్ర, సౌర నియమాలే అది లెక్కకు వాడేవి.

కథ

పంజాబ్ సంవత్సరంలో అత్యంత చలి పక్షం లోహ్రితో ముగుస్తుంది; చెరకు పంట ఇంటికి చేరిందనడానికి గుర్తు ఇది. మర్నాటి రాత్రి మాఘి, మాఘ మాసపు మొదటి రోజు; అక్కడి నుంచి పగలు పెరగడం మొదలవుతుంది.

ఆ రాత్రి పాటలన్నీ దుల్లా భట్టీవి. పదహారో శతాబ్దపు పంజాబీ భూస్వామి ఆయన; అక్బర్ అధికారుల బండ్లను దోచి, ఆ డబ్బుతో అమ్ముడుపోయే పరిస్థితిలో ఉన్న పేద అమ్మాయిలకు పెళ్ళిళ్ళు చేశాడు. పిల్లలు ఇంటింటికీ వెళ్ళి ఆయన కథ పాడతారు, వాళ్ళకి మిఠాయిలు, బెల్లం, కొంచెం డబ్బు ఇస్తారు.

పెళ్ళి జరిగాకో బిడ్డ పుట్టాకో వచ్చే మొదటి లోహ్రినే కుటుంబం అతి పెద్దగా జరుపుతుంది; అలాంటి ఇల్లు వీధి మొత్తానికీ భోజనం పెట్టాలన్నది ఆనవాయితీ.

ఆ రోజు ఎలా జరుపుకుంటారు

• చీకటి పడ్డాక వాకిట్లోనో వీధిలోనో చలిమంట వేసి, కుటుంబం దాని చుట్టూ తిరుగుతూ పేలాలు, నువ్వులు, బెల్లం, వేరుశనగలు, రేవ్‌డీ మంటలో వేస్తారు.
• పిల్లలు మధ్యాహ్నమంతా ఇరుగుపొరుగు దగ్గర తమ లోహ్రి వసూలు చేసుకుంటారు; ప్రతి గుమ్మం దగ్గరా దుల్లా భట్టీ పాట పాడతారు.
• ఢోల్ దరువుకి మంట చుట్టూ భాంగ్రా, గిద్ధా; మగవాళ్ళదీ ఆడవాళ్ళదీ వేర్వేరు వలయాలు.
• ఆ రాత్రి భోజనం సర్సోఁ కా సాగ్, మక్కీ కీ రోటీ — ఆవాలాకు కూర, మొక్కజొన్న రొట్టె — తర్వాత పాయసమో బెల్లం పాయసమో.
• పంజాబ్, హర్యానా, హిమాచల్, జమ్మూలలో హిందూ సిక్కు ఇళ్ళు ఒకేలా జరుపుతాయి; పంజాబీలు స్థిరపడిన ప్రతి చోటా ఇది ఉంది.

మరిన్ని పంట పండుగలు