మొహర్రం (ఆషూరా)

ఎప్పుడు వస్తుంది

ఇస్లామిక్ సంవత్సరపు మొదటి నెల ముహర్రంలో పదో రోజు. ఇస్లామిక్ పంచాంగం చాంద్రమానం కాబట్టి ప్రతి ఏడాదీ గ్రెగోరియన్ తేదీ పదకొండు రోజులు ముందుకు జరుగుతూ ఋతువులన్నీ తిరుగుతుంది.

ఫల పంచాంగం మీ సొంత ఊరికి సరైన రోజు చెబుతుంది; పైన ఉన్న చాంద్ర, సౌర నియమాలే అది లెక్కకు వాడేవి.

కథ

సున్నీ ముస్లింలకు ఇది ఉపవాస దినం. మదీనాలోని యూదులు మోషే ముందు సముద్రం రెండుగా చీలిన జ్ఞాపకంగా ఈ రోజు ఉపవాసం ఉండటం ప్రవక్త చూశారు, మోషేపై తమకే ఎక్కువ హక్కుందని అన్నారు — అలా ఆ ఉపవాసం నిలిచింది, ఇప్పటికీ చేయదగినదిగా ఉంది.

షియా ముస్లింలకు ఇది 680లో కర్బలాలో ప్రవక్త మనవడు హుసేన్ మరణించిన రోజు. ఖలీఫా యజీద్‌కి విధేయత చూపడానికి ఒప్పుకోకుండా డెబ్భై మందితో, కుటుంబంతో బయలుదేరాడు; చుట్టుముట్టబడ్డాడు, మూడు రోజులు యూఫ్రటీస్ నీళ్ళు అందకుండా చేశారు, చంపేశారు. పిల్లలకు నీళ్ళు తేవడానికి ప్రయత్నిస్తూ ఆయన సవతి సోదరుడు అబ్బాస్ చనిపోయాడు.

ఈ రెండు ఆచారాలకూ ఉమ్మడిగా ఉన్నది తేదీ ఒక్కటే. ఒకటి నిశ్శబ్ద ఉపవాసం; ఇంకోటి పది రోజుల బహిరంగ శోకం, అది వీధుల్లో ముగుస్తుంది.

ఆ రోజు ఎలా జరుపుకుంటారు

• సున్నీ ఇళ్ళలో తొమ్మిది పది తేదీలు, లేదా పది పదకొండు తేదీలు ఉపవాసం; ఆ రోజును దాన ధర్మాల రోజుగా చూస్తారు.
• షియా సమాజాలు మొదటి పది రాత్రులూ మజ్లిస్ జరుపుతాయి — కర్బలా జరిగినది చెప్పుకుని ఏడ్చే సభ — పదో రోజు నల్ల జెండాలతో ఊరేగింపు.
• కాగితంతో వెదురుతో చేసిన హుసేన్ సమాధి నమూనాలు — తాజియా, తెలుగునాట పీర్లు — వీధుల్లో ఊరేగించి రోజు చివర పాతిపెడతారు లేదా నీటిలో వదిలేస్తారు.
• కొన్ని ఊరేగింపుల్లో గొలుసులతో బ్లేడ్లతో శరీరాన్ని కొట్టుకోవడం ఉంటుంది; చాలామంది మతగురువులు దాన్ని వద్దని, బదులుగా రక్తదానం చేయమని చెబుతారు. ఇప్పుడు కొన్ని దేశాల్లో ఆ రోజు రక్తదాన శిబిరాలు నడుస్తున్నాయి.
• హుసేన్ బృందం దాహంతో చనిపోయింది కాబట్టి, ఆయన జ్ఞాపకంగా దారి పక్కన ఉచితంగా నీళ్ళు పంచుతారు.

మరిన్ని పితరులు, స్మరణ