बैसाखी

पंजाबचा कापणीचा सण आणि सौर नववर्ष, आणि १६९९ मधला खालसा स्थापनेचा दिवस — शेतांत भांगडा, गुरुद्वारांत लंगर.

कधी येतो

१३ किंवा १४ एप्रिल, सूर्य मेषेत प्रवेश करतो तो दिवस आणि सौर वैशाख महिन्याचा पहिला दिवस. बहुतेक भारतीय सणांहून वेगळा — तो इंग्रजी कालनिर्णयावर जवळजवळ हलत नाही.

फला पंचांग तुमच्या स्वतःच्या शहरासाठी नेमका दिवस सांगते; वरचे चांद्र आणि सौर नियम हेच ते गणितासाठी वापरते.

कथा

पंजाबच्या शेतकऱ्यांसाठी हा दिवस गव्हाची कापणी: रब्बीचे पीक कापले, कोठारे भरली, वर्ष फिरले. शिखांसाठी हा खालसाचा वाढदिवस. १६९९ मध्ये याच दिवशी आनंदपूर साहिबला गुरू गोविंदसिंहांनी जमलेल्या लोकांकडे एक शीर मागितले; पाच जण एकेक करून त्यांच्या तंबूत गेले आणि पंज प्यारे — पाच प्रिय — होऊन बाहेर आले, पाच ककारांसह आणि सिंह नावासह खालसात दीक्षित झालेले पहिले.

वैशाखी हा १९१९ च्या जालियनवाला बागेतल्या हत्याकांडाचाही दिवस, जेव्हा अमृतसरमध्ये सणासाठी जमलेल्या गर्दीवर गोळीबार झाला; ती बाग आता स्मारक आहे.

शीख समाज हा दिवस पंजाबइतकाच व्हँकुव्हर, सरे, टोरँटो, साउथॉल आणि केंटमध्येही पाळतात; सरेच्या नगर कीर्तनाला पाच लाखांहून अधिक लोक येतात, भारताबाहेरचे सर्वात मोठे.

दिवस कसा साजरा होतो

पहाटेपासून गुरुद्वारात प्रार्थना, आज संपणारा गुरू ग्रंथ साहिबचा अखंड पाठ, आणि नव्या खालसा सदस्यांचा अमृत संचार.
नगर कीर्तन: ग्रंथ साहिब छत्राखाली रथावरून रस्त्यांतून नेला जातो, पुढे उघड्या तलवारींसह पंज प्यारे, वाटेत गटक्याची प्रात्यक्षिके.
लंगर, ही मोफत स्वयंपाकघर, येईल त्याला जेवू घालते; सेवेकरी हजारो लोकांसाठी स्वयंपाक करतात.
शेतांत आणि जत्रांत ढोलावर भांगडा आणि गिद्दा; कापणीच्या जत्रा आठवडाभर चालतात.