കഥ
ഈ താഴ്വരയുടെ ദസറയിൽ രാവണനില്ല. ആദ്യ ദിവസം ഒന്നും കത്തിക്കുന്നില്ല, കോലവും കെട്ടുന്നില്ല; പകരം നടക്കുന്നത് ദേവന്മാരുടെ ഒരു സംഗമമാണ്.
പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അയോധ്യയിൽനിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന രാമവിഗ്രഹമായ രഘുനാഥ്ജിയാണ് താഴ്വരയുടെ പ്രധാന ദേവൻ; പ്രായശ്ചിത്തമായി രാജാ ജഗത് സിങ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. കുളുവിലെ ഗ്രാമദേവതകൾ — ഇരുനൂറിലേറെ, ഓരോന്നിനും സ്വന്തം പല്ലക്കും വാദ്യക്കാരും ദേവതയ്ക്കുവേണ്ടി സംസാരിക്കുന്ന സ്വന്തം ഗൂറും — അവരവരുടെ ഗ്രാമങ്ങളിൽനിന്ന് ധൽപൂർ മൈതാനത്തേക്ക് ഇറങ്ങി അദ്ദേഹത്തിനടുത്ത് ഹാജരാകുന്നു.
പല്ലക്കുകൾ തുണിയും വെള്ളിമുഖങ്ങളുംകൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ഗ്രാമത്തിലെ പുരുഷന്മാർ അവ ചുമലിലേറ്റി കൊണ്ടുവരുന്നു, ചിലർ രണ്ടും മൂന്നും ദിവസം നടന്നെത്തുന്നു. ദേവന്മാർ മൈതാനത്ത് പരസ്പരം കാണുന്നു, ആര് എവിടെ ഇരിക്കണം, ആര് ആരെ ചെന്നുകാണണം എന്നത് ഉത്സവത്തെക്കാൾ പഴയ ഒരു ക്രമമാണ്.