હનુક્કા

ક્યારે આવે છે

હિબ્રૂ પંચાંગના કિસ્લેવ માસની પચીસમી તારીખથી આઠ દિવસ, નવેમ્બરના અંતમાં કે ડિસેમ્બરમાં.

ફલા પંચાંગ તમારા પોતાના શહેર માટે ચોક્કસ દિવસ કહે છે; ઉપરના ચંદ્ર અને સૂર્યના નિયમો જ તે ગણતરી માટે વાપરે છે.

કથા

ઈ.પૂ. ૧૬૮માં સેલ્યુસિડ રાજા એન્ટિઓકસ ચોથાએ યહૂદી આચાર પર પ્રતિબંધ મૂક્યો અને જેરૂસલેમના મંદિરમાં ઝિયસની વેદી ઊભી કરી. યહૂદાની આગેવાની હેઠળના મક્કાબી નામના યાજક કુટુંબે ત્રણ વર્ષ લડીને શહેર પાછું મેળવ્યું. મંદિર શુદ્ધ કરીને ફરી અર્પણ કરતી વખતે (હનુક્કા એટલે અર્પણ) દીવા માટે માત્ર એક દિવસનું શુદ્ધ તેલ મળ્યું, અને નવું તેલ પીલવામાં લાગેલા આઠેય દિવસ તે બળતું રહ્યું. આઠ દીવા એ આઠ દિવસના.

ધાર્મિક પંચાંગમાં એ ગૌણ તહેવાર છે, કામમાંથી રજા નથી, છતાં સૌથી વ્યાપક રીતે પળાતામાંનો એક — કારણ કે એ દુનિયાના બીજા દીવાઓની મોસમમાં આવે છે અને પાળવા માટે માત્ર એક બારી જોઈએ.

દિવસ કેવી રીતે ઊજવાય છે

• હનુક્કિયા, નવ શાખાનો દીવો, અંધારા પછી પ્રગટાવાય છે — રોજ જમણેથી ડાબે એક મીણબત્તી વધુ, અને નવમી (શામાશ, સેવક) થી બાકીની પ્રગટાવાય છે; તે બારીમાં મુકાય છે જેથી ચમત્કાર શેરીમાંથી દેખાય.
• પહેલી રાતે ત્રણ અને બીજી રાતોએ બે આશીર્વચન, પછી માઓઝ ત્સૂર સ્તોત્ર; મીણબત્તી બળે ત્યાં સુધી કામ થતું નથી.
• ડ્રેડલ — નેસ ગદોલ હાયા શામ (ત્યાં મોટો ચમત્કાર થયો) ના આદ્યાક્ષરોવાળો ચાર બાજુનો ભમરડો — ચૉકલેટના સિક્કા માટે ફેરવાય છે.
• જેરૂસલેમની પશ્ચિમી દીવાલે, વ્હાઇટ હાઉસમાં, ટ્રફાલ્ગર ચોકમાં જાહેર દીપપ્રાગટ્ય; ચાબાદ ચળવળ મોટા ભાગનાં મોટાં શહેરોમાં મેનોરા મૂકે છે.

થાળીમાં શું

તેલમાં તળેલું બધું: અશ્કેનાઝી પરંપરામાં લૅટકેસ (બટાટાની ટિક્કી) ખાટી મલાઈ અને સફરજનની ચટણી સાથે, ઇઝરાયલમાં સુફગાનિયોત (જૅમ ભરેલા ડોનટ), અને સેફાર્દીઓમાં બિમુએલોસ.

વધુ દીવાના તહેવારો