Vedic PhalaVedāṅga Jyotiṣa
← सगळे सणओणम (तिरुवोणम)

केरळचा दहा दिवसांचा कापणीचा सण — बळीराजा महाबलीचे वर्षातून एकदाचे परतणे. दारात फुलांच्या रांगोळ्या, केळीच्या पानावर सद्या, आणि नागमोडी होड्यांच्या शर्यती.

कधी येतो

मल्याळी चिंङम महिन्यात तिरुवोणम (श्रवण) नक्षत्र येते तो दिवस, ऑगस्टअखेर किंवा सप्टेंबरमध्ये. उत्सव अथमपासून तिरुवोणमपर्यंत दहा दिवस चालतो.

फला पंचांग तुमच्या स्वतःच्या शहरासाठी नेमका दिवस सांगते; वरचे चांद्र आणि सौर नियम हेच ते गणितासाठी वापरते.

कथा

केरळचा असुर राजा महाबली इतका न्यायी आणि इतका प्रिय होता की देवांना त्याचा हेवा वाटू लागला. विष्णू वामन या बटूच्या रूपात त्याच्याकडे आले आणि तीन पावले भूमी मागितली; राजाने ती दिली, आणि बटू असा वाढला की दोन पावलांत पृथ्वी आणि आकाश व्यापले गेले. तिसऱ्यासाठी राजाने स्वतःचे मस्तक पुढे केले, आणि तो पाताळात दाबला गेला. त्याची एकच मागणी होती — वर्षातून एकदा प्रजेला भेटायला येऊ द्या; ओणम म्हणजे तीच भेट: घरे सजतात आणि पंगती मांडल्या जातात, म्हणजे त्याने सोडले तसेच सुखी लोक त्याला दिसावेत.

हा कापणीचाही सण — पावसाळ्याचा शेवट आणि वर्षाचा पहिला भात — आणि धर्म कोणताही असो, प्रत्येक मल्याळी तो पाळतो. केरळ सरकार तो राज्योत्सव म्हणून चालवते, तिरुवनंतपुरमला आठवडाभर कार्यक्रम होतात.

जिथे जिथे मल्याळी आहेत तिथे दिवसाजवळच्या रविवारी केळीच्या पानावर ओणसद्या वाढली जाते: दुबईत, अख्ख्या आखातात, लंडनात आणि न्यू जर्सीत सभागृहे वर्षभर आधी आरक्षित होतात.

दिवस कसा साजरा होतो

  • पूक्कळम: अथमपासून रोज सकाळी दारात फुलांची रांगोळी, रोज एक वर्तुळ वाढवत, म्हणजे तिरुवोणमपर्यंत तिला दहा वर्तुळे होतात.
  • वळ्ळंकळी, नागमोडी होड्यांच्या शर्यती: आलप्पुळाला पुन्नमडा तळ्यावरची नेहरू ट्रॉफी आणि ओणमनंतर काही दिवसांनी अरन्मुळा उत्रट्टाति शर्यत — एका होडीत शंभर वल्हवणारे, वंचिप्पाट्टु (नावेचे गाणे) म्हणत.
  • तिरुपुणित्तुराचा अथचमयम केरळच्या प्रत्येक लोककलेच्या मिरवणुकीने हंगाम उघडतो; पुलिकळी, रंगवलेल्या माणसांचे वाघनृत्य, ही त्रिशूरची चौथ्या दिवसाची मिरवणूक.
  • ओणक्कोडि, वडीलधाऱ्यांनी दिलेले नवे कपडे; तिरुवातिरा, दिव्याभोवती फेर धरून स्त्रियांचा नाच; ओणप्पोट्टन, मलबारात घरोघरी येणारे मुखवटाधारी रूप.
  • ओणत्तप्पन — वामन किंवा महाबलीसाठी मातीचा छोटा मनोरा — पूक्कळमवर ठेवून पुजला जातो.

पानात काय

ओणसद्या: केळीच्या पानावर वीसहून अधिक पदार्थ, ठरलेल्या क्रमाने वाढलेले आणि हाताने खाल्लेले, शेवटी पायसम. सांबार, अवियल, थोरन, ओलन, कालन, एरिश्शेरी, पच्चडी, लोणची, पापड आणि केळ्याचे वेफर्स; अड प्रधामन पायसम हा या दिवसाचा लक्षात राहणारा पदार्थ.

पाहा

YouTube वरचे व्हिडिओ, प्रत्येक त्याच्या चॅनेलच्या सौजन्याने. इथेच चालवण्यासाठी टॅप करा, किंवा YouTube वर उघडा.

कथा
वामन आणि महाबलीची कथा · हिंदी मध्येबटूची तीन पावले आणि महाबली राजाचे दरवर्षीचे परतणे, नाट्यरूपात सांगितलेले.सौजन्य: Bhaktavatsal Productions · YouTube वर पाहा
उत्सव
तिरुपुणित्तुराचा अथचमयम · मल्याळम मध्येओणमचा हंगाम उघडणारी मिरवणूक: केरळची प्रत्येक लोककला एकाच संचलनात.सौजन्य: INTO THE WILD · YouTube वर पाहा
उत्सव
नेहरू ट्रॉफी नौकाशर्यत, आकाशातूनआलप्पुळाच्या पुन्नमडा तळ्यावरच्या नागमोडी होड्या, एका होडीत शंभर वल्हवणारे, ड्रोनने चित्रित.सौजन्य: TheQuadCamBros · YouTube वर पाहा
उत्सव
पूक्कळम मांडतानादारातली फुलांची रांगोळी वर्तुळावर वर्तुळ कशी मांडली जाते, आरेखनापासून पूर्ण रचनेपर्यंत.सौजन्य: our rural lifestyle · YouTube वर पाहा
संगीत आणि नृत्य
पुलिकळी, वाघनृत्यओणमच्या चौथ्या दिवशी त्रिशूरचे रंगवलेले वाघनर्तक.सौजन्य: Reji Joseph · YouTube वर पाहा
खाद्यपदार्थ
दीड लाखांची सद्याकेरळात ओणमची पंगत मोठ्या प्रमाणावर कशी शिजवली जाते: केळीची पाने, पदार्थांचा क्रम, आणि पायसम.सौजन्य: Insider Food · YouTube वर पाहा

आणखी कापणीचे सण

फला पंचांग हा दिवस तुमच्या स्वतःच्या शहरात कधी येतो ते दाखवते — सूर्योदय, तिथी आणि पाचही अंगे, पृथ्वीवर कुठेही. पंचांग कसे चालते ते पाहा →