कथा
हिरण्यकश्यपू या दैत्यराजाला आपला मुलगा प्रल्हाद विष्णूची भक्ती करतो हे सहन होत नव्हते. त्याच्या बहिणीला, होलिकेला, अग्नी जाळणार नाही असा वर होता, म्हणून ती मुलाला मांडीवर घेऊन चितेत बसली. तो वर तिने एकटीने अग्नीत प्रवेश केला तरच चालणारा होता: ती जळाली, प्रल्हाद सुखरूप बाहेर आला, आणि होळी तिचीच.
रंग कृष्णाचे. सावळा कृष्ण गोऱ्या राधेचा हेवा करत होता, तेव्हा आईने सांगितले की तिचा चेहरा हवा त्या रंगाने रंगव — आणि तेव्हापासून ब्रजची गावे एकमेकांवर रंग उधळत आली. बरसाण्यात बायका नंदगावच्या पुरुषांना काठ्यांनी पळवून लावतात (लाठमार होळी), उरल्या भारताच्या आठवडाभर आधी.
एका सकाळपुरत्या जात, वय, लिंग आणि दर्जाच्या नेहमीच्या रेषा टिकत नाहीत; कोणीही कोणालाही रंगवू शकतो. बुरा न मानो, होली है.