കഥ
കേരളം ഭരിച്ചിരുന്ന അസുര രാജാവ് മഹാബലി അത്ര നീതിമാനും അത്ര പ്രിയങ്കരനുമായിരുന്നു, ദേവന്മാർക്ക് അസൂയ തോന്നി. വിഷ്ണു വാമനനായി വന്ന് മൂന്നടി മണ്ണ് ചോദിച്ചു; രാജാവ് നൽകി, കുള്ളൻ വളർന്ന് രണ്ടടികൊണ്ട് ഭൂമിയും ആകാശവും അളന്നു. മൂന്നാമത്തേതിന് രാജാവ് സ്വന്തം ശിരസ്സ് കാണിച്ചു, പാതാളത്തിലേക്ക് ചവിട്ടിത്താഴ്ത്തപ്പെട്ടു. വർഷത്തിലൊരിക്കൽ പ്രജകളെ കാണാൻ വരണം എന്നതായിരുന്നു അവന്റെ ഒരേയൊരു അപേക്ഷ; ഓണം ആ വരവാണ് — വിട്ടുപോയപ്പോൾ ഉണ്ടായിരുന്ന അതേ സന്തോഷത്തിൽ അവൻ അവരെ കാണണമെന്ന് വീടുകൾ അലങ്കരിക്കുകയും സദ്യ ഒരുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഇത് വിളവെടുപ്പുകൂടിയാണ് — മൺസൂണിന്റെ അവസാനവും വർഷത്തിലെ ആദ്യ അരിയും. മതഭേദമില്ലാതെ ഓരോ മലയാളിയും ഇത് ആചരിക്കുന്നു; കേരള സർക്കാർ ഇത് സംസ്ഥാന ഉത്സവമായി തിരുവനന്തപുരത്ത് ഒരാഴ്ചത്തെ പരിപാടികളോടെ നടത്തുന്നു.
മലയാളികൾ എവിടെയുണ്ടോ അവിടെയെല്ലാം വാഴയിലയിൽ ഓണസദ്യ — ദുബായിലും ഗൾഫിലാകെയും ലണ്ടനിലും ന്യൂ ജഴ്സിയിലും, ദിവസത്തോട് അടുത്ത ഞായറാഴ്ച; ഹാളുകൾ ഒരു വർഷം മുമ്പേ ബുക്കാകും.