కథ
ఈ రాత్రికి మూడు కథలు. శివపార్వతుల కల్యాణం ఈ రాత్రి జరిగింది. క్షీరసాగర మథనంలో పుట్టిన విషాన్ని శివుడు తాగి కంఠంలో ఆపాడు, పార్వతి, దేవతలు అది వ్యాపించకుండా ఆయనను రాత్రంతా మేల్కొని ఉంచారు. ఈ రాత్రే శివుడు మొదట ఆదిఅంతం లేని జ్యోతిస్తంభంగా (జ్యోతిర్లింగం) ప్రత్యక్షమయ్యాడు, బ్రహ్మా విష్ణువూ కొలవలేకపోయారు.
పురాణాలు ఒక వేటగాడి కథ కలుపుతాయి, పులి నుంచి తప్పించుకోవడానికి మారేడు చెట్టుపై రాత్రి గడిపి, మేల్కొని ఉండటానికి ఆకులు తెంపి పడేస్తూ, కింద లింగంపై ఆకులు పడుతున్నాయని తెలియక. తెలియకుండా చేసిన పూజే అతన్ని కాపాడింది. ఎవరూ తమ పూజ చాలా చిన్నదని అనుకోకూడదని ఈ కథ చెబుతారు.
ఈ రాత్రి శీతకాలపు చివరి చీకటి కూడా; చంద్రుడు అత్యంత సన్నగా ఉంటాడు, తెల్లవారే దాకా జాగరణ దానికి సంప్రదాయపు జవాబు.