கதை
சித்தார்த்த கௌதமர் புத்த கயாவில் ஓர் அரச மரத்தடியில் அமர்ந்து, துன்பத்தையும் அதன் முடிவையும் உணரும் வரை எழுவதில்லை என்று உறுதி கொண்டார். இரவு முழுக்க மாரன் ஆசையையும் அச்சத்தையும் அனுப்பினான்; அங்கே அமர்வதற்குத் தனக்குள்ள உரிமைக்குச் சாட்சியாக அவர் பூமியைத் தொட்டார்; விடியலில் விடிவெள்ளியைக் கண்டு விழித்தெழுந்து புத்தரானார். அந்த மரமே போதி மரம், அதன் வழித்தோன்றல்கள் புத்த கயாவிலும் இலங்கையின் அனுராதபுரத்திலும் நிற்கின்றன.
தேரவாத பௌத்தர் விழிப்பையும் பிறப்பையும் நிர்வாணத்தையும் மே மாத வெசாக்கில் ஒன்றாகக் கொள்கிறார்கள். கிழக்காசியாவின் மகாயான மரபுகள் பன்னிரண்டாம் மாதத்தில் இதைத் தனி நாளாகக் கொள்கின்றன; ஜப்பானில் இது ஜோதோ-எ, ஜென் மடங்களில் ரோஹத்சுவின் முடிவு — விடியலுக்கு முன்னிருந்து இரவு நெடுநேரம் வரை ஒரு வார அமர்வு, எட்டாம் நாள் காலை நிறைவடைவது.