आंबेडकर जयंती

कधी येतो

१४ एप्रिल; बी. आर. आंबेडकर यांचा जन्म १८९१ मध्ये झाला. भारतातल्या बहुतेक राज्यांत सार्वजनिक सुट्टी आणि २०१६ पासून संयुक्त राष्ट्रांतही पाळला जाणारा दिवस.

फला पंचांग तुमच्या स्वतःच्या शहरासाठी नेमका दिवस सांगते; वरचे चांद्र आणि सौर नियम हेच ते गणितासाठी वापरते.

कथा

भीमराव रामजी आंबेडकर महार कुटुंबात जन्मले, जी जात तेव्हा अस्पृश्य मानली जाई. शाळेत त्यांना वर्गापासून वेगळे बसवत आणि पाण्याच्या नळाला हात लावू देत नसत. पुढे त्यांनी कोलंबिया आणि लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्समधून डॉक्टरेट घेतल्या आणि ग्रेज इनमधून बॅरिस्टरी केली.

भारताच्या संविधानाच्या मसुदा समितीचे ते अध्यक्ष होते — त्याच संविधानाने सतराव्या कलमात अस्पृश्यता नष्ट केली — आणि पहिले कायदामंत्री झाले. स्त्रियांना संपत्ती आणि घटस्फोटात हक्क देणारे हिंदू कोड बिल अडवले गेल्यावर त्यांनी राजीनामा दिला.

ऑक्टोबर १९५६ मध्ये, मृत्यूच्या काही आठवडे आधी, त्यांनी नागपुरात लाखो अनुयायांसह बौद्ध धर्म स्वीकारला — वीस वर्षांपूर्वीच ते म्हणाले होते की हिंदू म्हणून जन्मलो, हिंदू म्हणून मरणार नाही.

दिवस कसा साजरा होतो

• प्रत्येक गावात त्यांच्या पुतळ्याला पहाटेच हार घातला जातो; मुंबईतल्या चैत्यभूमीवर आणि नागपूरच्या दीक्षाभूमीवर रांगा दिवसभर चालतात.
• मिरवणुकीत निळे झेंडे — चळवळीचा रंग — आणि अशोकचक्र असते.
• शाळा, महाविद्यालये आणि बौद्ध विहारांत त्यांच्या लेखनातून आणि संविधानातून जाहीर वाचन होते.
• सरकारी कार्यालये आणि न्यायालये बंद असतात; दिल्लीत संसद भवनात औपचारिक आदरांजली होते.

आणखी राष्ट्रीय दिन