ಒಂಬತ್ತನೆಯ ರಾತ್ರಿ ಮಹಿಷಾಸುರನ ಜೊತೆಗಿನ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮುಗಿಸುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ ಆಯುಧ ಪೂಜೆ: ಸಲಕರಣೆ, ವಾದ್ಯ, ಯಂತ್ರ, ವಾಹನಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಹಾರ ಹಾಕಿ ದಿನವಿಡೀ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ — ಯಾವುದರಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತೀರೋ ಅದನ್ನು ಇಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ, ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಕಥೆ
ಒಂಬತ್ತನೆಯ ರಾತ್ರಿ ಯುದ್ಧ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ: ಮಹಿಷಾಸುರ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ, ಆ ಕ್ಷಣದಿಂದ ದೇವಿ ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನಿ.
ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಓದು ಬೇರೆ ಮತ್ತು ದಿನ ಜನ ಯಾವುದರಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ ಅದರದೇ. ಪಾಂಡವರು ಅಜ್ಞಾತವಾಸದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಬನ್ನಿ ಮರದಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟು ಇದೇ ದಿನ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ವೃತ್ತಿಯ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಇಂದು ಕೆಳಗಿಟ್ಟು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ, ನಡೆಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಅದೇ ದಿನ ಸರಸ್ವತಿಯ ಆಹ್ವಾನವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ದೀಪದ ಮುಂದೆ ಜೋಡಿಸಿ ನಾಳೆಯವರೆಗೂ ತೆರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಎಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ರೀತಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ
- ಇಡೀ ದಕ್ಷಿಣ
- ಆಯುಧ ಪೂಜೆ. ವಾಹನ, ಯಂತ್ರ, ಸಲಕರಣೆ, ವಾದ್ಯ, ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಗಂಧ ಕುಂಕುಮ ಇಟ್ಟು, ಬಾಳೆ ಎಲೆ ನಿಂಬೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಆ ದಿನ ಬಳಸದೆ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಕಾರ್ಖಾನೆ, ವರ್ಕ್ಶಾಪುಗಳು ಮುಚ್ಚುತ್ತವೆ; ಬೊನೆಟ್ ಮೇಲೆ ಮಾಲೆ ಇರುವ ಬಸ್ಸು ಆ ದಿನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯ.
- ತಮಿಳುನಾಡು
- ಅದರೊಂದಿಗೇ ಸರಸ್ವತಿ ಪೂಜೆ. ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಪುಸ್ತಕ ತೆರೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವರ್ಷದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಗುಡಿಯ ಮುಂದಲ್ಲ, ಗೊಂಬೆಗಳ ಮುಂದೆ ಇಡುತ್ತಾರೆ.
- ಬಂಗಾಳ
- ಮಹಾ ನವಮಿ ದೇವಿ ತವರಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕೊನೆಯ ಪೂರ್ಣ ದಿನ, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹೋಮ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಜೆಯೇ ಬೀಳ್ಕೊಡುಗೆಯ ಆರಂಭ.
- ಕರ್ನಾಟಕ — ಮೈಸೂರು
- ಅರಮನೆ ತನ್ನದೇ ಆಯುಧ ಪೂಜೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ, ರಾಜಖಡ್ಗವನ್ನು ಆನೆಯ ಮೇಲೆ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಯ್ಯುತ್ತಾರೆ — ನಿಜಕ್ಕೂ ಮರುದಿನದ ಜಂಬೂ ಸವಾರಿಗೆ ಇದು ತಾಲೀಮು.
- ಕೇರಳ
- ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮುಚ್ಚಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಮೂರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾ ನವಮಿ ನಡುವಿನದು, ಮತ್ತು ಏನನ್ನೂ ಓದದ, ನುಡಿಸದ, ಕೆಲಸ ಮಾಡದ ದಿನ ಅದೇ.
- ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನ
- ಖಂಡೆ ನವಮಿ: ಕತ್ತಿಯನ್ನೂ, ಮೇವಾಡದಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಯನ್ನೂ ಮನೆಯ ಉಳಿದ ಸಲಕರಣೆಗಳ ಜೊತೆಗೇ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ — ಅಶ್ವ ಪೂಜನ್ ತನ್ನ ಲಾಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು.